Trang chủ > Chiến tranh Việt Nam > Công lý cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin – Bài 4

Công lý cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin – Bài 4

Tháng Sáu 16, 2011

50 năm đã trôi qua, 50 năm dài đằng đẵng kể từ khi chất độc da cam đẩy hàng triệu người dân vô tội và thế hệ con cháu của họ đến với cơn ác mộng dai dẳng nhất cuộc đời. Chặng đường tìm đến công lý cho những số phận chịu quá nhiều thiệt thòi ấy vẫn đang được san sẻ một cách thầm lặng và tận tụy bởi những hoạt động quy mô lớn, nhỏ khác nhau. Đó không chỉ là nỗ lực từ đồng bào trên chính quê hương Việt Nam mà còn là nghĩa cử cao đẹp, đáng trân trọng từ tấm lòng quý giá của bạn bè năm châu.

Đầu năm nay, Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (VAVA) đã vinh danh 99 tổ chức, cá nhân trong chương trình “Tri ân tấm lòng vàng vì nạn nhân da cam”, trong đó có 33 tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Bạn bè quốc tế xuống đường kêu gọi công lý vì nạn nhân chất độc da cam trên đường phố New York tháng 2-2008

Từ vật chất đến tinh thần

Tháng 4-2006, Thái tử vương quốc Brunei Haji Al-Muhtadee Billah và phu nhân đã gửi 50.000 USD đến VAVA để giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam. Số tiền trên được dùng xây dựng nhà ở, khám chữa bệnh và hỗ trợ phát triển kinh tế cho các nạn nhân chất độc da cam.

Bên cạnh đó, cộng đồng người Việt tại nhiều quốc gia cũng hỗ trợ tinh thần và vật chất lớn dành cho nạn nhân chất độc da cam. Trong danh sách 33 tổ chức, cá nhân nước ngoài được VAVA vinh danh lần này có cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan, Lào, Phần Lan, Vương quốc Anh…

Ngoài ra, cộng đồng kiều bào, tổng lãnh sự quán Việt Nam tại nhiều quốc gia như Bỉ, Romania, Nga, Hàn Quốc… thường xuyên tổ chức những triển lãm, chương trình văn nghệ độc đáo để gây quỹ cho nạn nhân da cam Việt Nam.

Cuối tháng 3 vừa qua, cựu binh Roy Mike Boehm và những thành viên thuộc Tổ chức xã hội từ thiện Madison Quakers (Mỹ) đã cùng trình diễn đàn violon, sáo, guitar, mandolin gây quỹ giúp nạn nhân chất độc da cam tại thành phố Quảng Ngãi. Đến nay cựu binh này đã quyên góp hơn 4 tỷ đồng, tạo điều kiện cho trên 500 phụ nữ vùng nông thôn, miền núi Quảng Ngãi vay vốn chăn nuôi, trồng trọt. Ông còn quyên góp hơn 535 triệu đồng xây tặng 35 nhà tình thương tặng nạn nhân chất độc da cam, cựu chiến binh.

Một số tổ chức ở Mỹ như Quỹ Ford, “Sự nghiệp Chung” (Common Cause), Trẻ em Việt Nam (Children of Vietnam)… đã nhận ra những hậu quả của chất độc da cam đang tiếp diễn trong cộng đồng Việt Nam. Thành viên của các tổ chức này đang tham gia vào Sáng kiến Đặc biệt về chất độc da cam/dioxin do Quỹ Ford phát động nhằm quyên góp 300 triệu USD trong vòng 10 năm để giúp Việt Nam tẩy sạch các điểm bị nhiễm chất độc da cam và cung cấp dịch vụ y tế cho các gia đình và trẻ em bị ảnh hưởng của chất độc da cam.

Đến nay, những người phát động sáng kiến đã quyên góp được khoảng 10% số tiền, bao gồm cả 15 triệu USD mà Chính phủ Mỹ đã cam kết ủng hộ.

Năm ngoái, nhân 49 năm ngày thảm họa da cam ở Việt Nam, tổ chức nhân đạo mang tên “Chiến dịch cứu trợ và trách nhiệm đối với nạn nhân chất độc da cam Việt Nam” (VAORRC, được thành lập từ tháng 2-2005) đã đưa ra thông điệp: “Giờ là lúc hành động” trên trang web http://www.vn-agentorange.org. Đồng thời, tổ chức này kêu gọi mọi người ký vào một thẻ màu da cam.

Số lượng chữ ký (kế hoạch ban đầu thu thập 1 triệu chữ ký) sẽ được dùng để vận động các nghị sĩ Mỹ thông qua một đạo luật liên quan đến nạn nhân chất hóa học này. Thẻ màu da cam nói trên ghi những yêu cầu đối với các nghị sĩ Mỹ, gồm thông qua luật hỗ trợ dịch vụ y tế, hồi phục, chăm sóc sức khỏe đối với các nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam, Mỹ và con cháu của họ, tẩy độc môi trường tại các “điểm nóng” ở Việt Nam.

Theo bà Merle E. Ratner, điều phối viên của VAORC, nếu đạo luật được thông qua sẽ giải quyết toàn diện nhu cầu của nạn nhân chất độc da cam/dioxin tại Mỹ và Việt Nam.

Góp tiếng cho cuộc chiến công lý

Trong cuộc đấu tranh nhân danh công lý, đòi lại công bằng cho nạn nhân da cam Việt Nam, nhiều cá nhân và tổ chức đã mạnh mẽ lên án những công ty hóa chất như Monsanto, Dow Chemical. Tháng 4-2010, hàng ngàn người dân tại thành phố New York đã xuống đường biểu tình đòi Công ty hóa chất Dow Chemical phải có trách nhiệm với các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam.

Ngày Quốc tế Lao động 1-5 năm 2009 của Pháp đã để lại ấn tượng sâu đậm đối với du khách nước ngoài khi hàng chục ngàn người tham gia biểu tình ủng hộ cuộc đấu tranh đòi công lý của các nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam.

Cũng trong năm 2009, một sự kiện lớn diễn ra ở thủ đô Paris của Pháp đã đánh động đến sự quan tâm của dư luận quốc tế. Đó là phiên tòa công luận quốc tế ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam diễn ra trong hai ngày 15 và 16-5.

Sự kiện này được tổ chức theo sáng kiến của Hội Luật gia dân chủ quốc tế, phối hợp với nhiều tổ chức quốc tế ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, như Tổ chức Quyền bình đẳng, Hội Hữu nghị Pháp – Việt, Hiệp Hội nhân quyền quốc tế, Hội Các cựu chiến binh Cộng hòa Pháp, Collectif Vietnam Dioxine, Ủy ban Làng hữu nghị Vân Canh và Phong trào Vì hòa bình. 8 luật sư nổi tiếng đến từ các nước Algeria, Chile, Nhật Bản, Mỹ và Romania tham dự với tư cách quan tòa.

Nguyên đơn là các nạn nhân Việt Nam, bị đơn là các công ty hóa chất Mỹ đã cung cấp chất diệt cỏ sử dụng trong cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam. Tham dự phiên tòa còn có các đoàn nạn nhân chất độc da cam đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Australia, Nhật Bản và New Zealand.

Phiên tòa đã mang đến công chúng cơ hội tận mắt chứng kiến những cơ thể tàn tật, các di ảnh của người đã khuất, nghe những lời tâm sự đầy nước mắt và nỗi đau của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, của những người vợ cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam. Đây cũng là dịp để cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về chất độc da cam (trong 80 triệu lít chất diệt cỏ) mà quân đội Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam.

Phần biện hộ của các luật sư đã thu hút mạnh mẽ sự chú ý của các vị thẩm phán và người nghe. Luật sư người Mỹ Jeanne Mirer đưa ra nhiều cơ sở pháp lý để chứng minh các công ty hóa chất Mỹ phải chịu trách nhiệm về các sản phẩm của họ gây ra.

Đặc biệt, phiên tòa lặng đi với phần lập luận của luật sư Roland Weyl người Pháp – Chủ tịch Hội Quyền và tự do, thành viên Hội Luật gia dân chủ quốc tế khi buộc tội những công ty hóa chất đã cung cấp chất diệt cỏ cho quân đội Mỹ, phải bồi thường cho những mất mát, đau thương mà các nạn nhân đang phải gánh chịu. Đã đến lúc phải trả lại sự công bằng cho hơn 3 triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam.

Theo luật sư Roland Weyl, nếu các cựu chiến binh Mỹ đã được bồi thường thì các nạn nhân Việt Nam phải được bồi thường nhiều hơn vì họ không chỉ là nạn nhân của chất độc da cam/dioxin mà còn là nạn nhân của một cuộc chiến tranh phi nghĩa.

Bên cạnh sự bù đắp về thiệt hại đối với con người, các công ty hóa chất Mỹ còn phải có trách nhiệm trong việc giảm tối đa những tác hại của chất độc da cam/dioxin đối với môi trường sinh thái ở Việt Nam, nhất là ở những điểm nóng, nơi có nồng độ dioxin cao như các khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Phần trình bày của ông đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ hầu hết những ai có mặt tại phiên tòa.

Cuộc chiến chưa kết thúc

Năm 2010, Tổ chức Truyền thông của Mỹ Active Voice (chuyên thực hiện những chiếc dịch nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi sự góp sức của cộng đồng trong hoạt động thiện nguyện) đã cho ra mắt trang web MakeAgentOrangeHistory.org. Lý do ra đời trang web này nhằm thực hiện chiến dịch truyền thông, biến nỗi đau da cam thành một phần lịch sử của nhân loại. Theo đó, càng nhiều sự thấu hiểu thì sẽ càng có nhiều tấm lòng hướng về nạn nhân da cam với những hành động thiết thực. Tất cả những thông tin liên quan đến chất độc da cam, đặc biệt thông tin về hoạt động nhân đạo hướng đến nạn nhân da cam Việt Nam liên tục được cập nhật trên trang này.

“Cuộc chiến chưa phải đã kết thúc khi những người lính cuối cùng rời khỏi chiến trường… Nay là thời điểm để mọi người hòa chung những nỗ lực nhân đạo nhằm giúp người dân Việt Nam đang phải gánh chịu hậu quả của chất độc da cam”, ông Bob Edgar, một hạ nghị sĩ vào thời điểm cuộc chiến tranh tại Việt Nam kết thúc năm 1975, hiện là Chủ tịch tổ chức phi lợi nhuận “Sự nghiệp chung” (Common Cause) của Mỹ, đã khẳng định như vậy tại một buổi thảo luận tổ chức tại Trường Đại học San Francisco, thuộc bang California hồi tháng 3-2011. Ông đã từng đệ trình Quốc hội Mỹ một dự luật nhằm giúp cựu chiến binh Mỹ bị ảnh hưởng của chất độc da cam và đang tập trung vào nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam.

Cùng với lời kêu gọi của cựu nghị sĩ Edgar, báo The Old Gold & Black của ĐH Wake Forest (bang Carolina), trong số ra ngày 28-2 đăng bài: “Hậu quả của chất độc da cam vẫn tồn tại tại Việt Nam” đã khẳng định sau hơn 3 thập niên chiến tranh chấm dứt, chất độc da cam vẫn để lại hậu quả nặng nề, hiện rõ trên thể xác của những trẻ em vô tội. Bài báo kêu gọi thế giới đoàn kết bên cạnh người dân Việt Nam trong cuộc chiến đòi công lý cho các nạn nhân của loại chất độc hóa học này.

Trên các trang mạng xã hội, những thông tin về chất độc da cam và nạn nhân da cam Việt Nam ngày càng được cập nhật đầy đủ. Những người bạn quốc tế với những hành động thiết thực đang thực sự đồng hành cùng nạn nhân da cam Việt Nam.

NHƯ QUỲNH

sggp.org.vn

Advertisements
%d bloggers like this: